Bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej w dobie NIS2 i CER: rola chmurowej kontroli dostępu

Regulacje NIS2 i CER dotyczące bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej wymagają od organizacji precyzyjnego nadzoru nad tym, kto, kiedy i na jakich zasadach uzyskuje dostęp – zarówno do systemów IT, jak i do obiektów fizycznych. W artykule pokazuję, jak impero 360® pomaga sprostać tym wymogom, łącząc perspektywę technologiczną z realiami działania zakładów.

Bezpieczeństwo i czas reakcji – rola chmury w kontekście NIS2 i CER

Z danych zawartych w raporcie IBM Cost of a Data Breach 2023 wynika, że większość naruszeń bezpieczeństwa dotyczy środowisk lokalnych i hybrydowych, a wykrycie incydentu zajmuje średnio ponad 200 dni. Firmy, które przeszły na rozwiązania chmurowe i zautomatyzowały swoje procesy, są w stanie szybciej reagować i znacząco obniżać koszty związane z obsługą incydentów – nawet o 20%. Te liczby pokazują jasno: chmura, jeśli jest odpowiednio wdrożona, może być bezpieczniejsza niż tradycyjne systemy lokalne.

To szczególnie istotne w kontekście nowych regulacji, takich jak NIS2 czy CER, które wymagają błyskawicznej reakcji na incydenty:

• zgłoszenie wstępne powinno nastąpić w ciągu 24 godzin,
• uzupełniające w ciągu 72 godzin,
• raport końcowy nie później niż po 30 dniach.

Przy tak napiętych terminach nie ma miejsca na niedoskonałości – organizacja musi mieć pewność, że jej system działa sprawnie, szybko oraz zgodnie z przepisami.

Z myślą o tych potrzebach powstało impero 360® – nowoczesna platforma kontroli dostępu dostępna w modelu ACaaS (Access Control as a Service), opracowana w Polsce przez Unicard Systems. Działa w chmurze Microsoft Azure, w oparciu o europejskie centra danych spełniające restrykcyjne normy bezpieczeństwa (m.in. ISO/IEC 27001 i SOC 1/2/3) oraz wymagania RODO. Dane są nie tylko szyfrowane, ale też stale monitorowane i zapisywane w sposób umożliwiający ich audyt.

impero 360® sprawdza się zarówno w jednej lokalizacji, jak i w strukturach rozproszonych – z oddziałami w różnych częściach kraju czy świata. Zarządzanie odbywa się z poziomu jednej platformy, a kopie zapasowe i aktualizacje odbywają się automatycznie, bez potrzeby angażowania lokalnych zespołów IT.

Dodatkową korzyścią z wyboru modelu chmurowego jest przewidywalność kosztów – zamiast ponosić jednorazowe wydatki na infrastrukturę, serwery, licencje czy personel techniczny, firma korzysta z systemu w modelu abonamentowym.

Przeczytaj także: Chmurowa kontrola dostępu vs. systemy lokalne – porównanie obu rozwiązań

impero 360® a bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej – jak system wspiera zgodność z NIS2 i CER?

W ostatnich latach wzrosła świadomość, że incydenty – zarówno cyfrowe, jak i fizyczne – mogą w równym stopniu zakłócić działanie kluczowych usług. Dlatego unijne regulacje coraz częściej traktują bezpieczeństwo systemów IT i ochronę fizyczną jako nierozerwalne elementy tej samej układanki. Dobrym przykładem są dyrektywy NIS2 i CER – choć formalnie dotyczą różnych obszarów, w praktyce wymagają spójnego podejścia.

NIS2 koncentruje się na odporności systemów informacyjnych i sieciowych, CER – na zabezpieczeniu ludzi, obiektów i procesów. Obie nakładają na podmioty krytyczne obowiązek ciągłego i udokumentowanego zarządzania ryzykiem.

Nie wystarczy dziś zabezpieczyć infrastrukturę IT. Trzeba również wykazać, że organizacja:

• wie, kto ma dostęp do stref i zasobów krytycznych,
• ma wdrożone procedury reagowania na incydenty,
• potrafi w razie potrzeby szybko odciąć dostęp lub przeprowadzić ewakuację.

Obowiązki te dotyczą zarówno operatorów infrastruktury krytycznej, jak i ich partnerów – serwisantów, dostawców, podwykonawców. W praktyce oznacza to m.in.:

• rejestrację i monitoring wejść do obiektów krytycznych,
• weryfikację tożsamości przebywających tam osób,
• możliwość szybkiego przygotowania audytu,
• gotowość do reakcji na cyberataki, wtargnięcia, sabotaż czy awarie.

Mimo że NIS2 i CER regulują dwa różne obszary, często dotyczą tych samych miejsc, ludzi i procesów. Dane są przechowywane w serwerowniach, do których człowiek musi mieć dostęp. Firmy zewnętrzne czy pracownicy tymczasowi często mają dostęp do tej samej infrastruktury, którą próbujemy chronić przed cyberzagrożeniami. A incydenty fizyczne – sabotaż, kradzież – mogą mieć ten sam efekt, co udany atak hakerski.

Zgodnie z projektami ustaw, podmiot uznany za „krytyczny” na gruncie CER zostaje automatycznie zakwalifikowany jako „kluczowy” w rozumieniu NIS2. To oznacza, że rozdzielanie tych obowiązków na osobne procedury, zespoły czy narzędzia może prowadzić do niespójności oraz chaosu organizacyjnego.

Stawką jest nie tylko zgodność z przepisami. Równie istotne są:

• odpowiedzialność zarządu za bezpieczeństwo,
• ryzyko przerw w działaniu,
• utrata zaufania klientów i partnerów.

W zakładach z dużą rotacją personelu zewnętrznego – serwisantów, podwykonawców – ryzyko fizycznych naruszeń rośnie. Z drugiej strony, cyberincydenty mogą sparaliżować produkcję lub świadczenie usług. Dlatego skuteczne zarządzanie bezpieczeństwem musi obejmować oba wymiary – cyfrowy i fizyczny – jako całość.

Separacja stref i zarządzanie uprawnieniami

impero 360® pozwala na szczegółowe definiowanie stref dostępu – w wymiarze fizycznym, jak i logicznym. System przypisuje uprawnienia nie arbitralnie, lecz na podstawie konkretnych kryteriów, takich jak:

• rola użytkownika,
• jego obowiązki,
• lokalizacja,
• harmonogram pracy,
• rodzaj wykonywanych zadań.

Dzięki temu możliwe jest ograniczenie dostępu wyłącznie do tych zasobów, które są rzeczywiście niezbędne do realizacji zadań. W praktyce platforma wspiera zasadę minimalnych uprawnień (least privilege) oraz separację obowiązków (segregation of duties), co znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa operacyjnego.

Rejestrowanie i identyfikacja zdarzeń

W impero 360® każda próba wejścia, wyjścia czy naruszenia zasad dostępu jest automatycznie rejestrowana i powiązana z konkretną osobą: pracownikiem, gościem lub dostawcą.

System na bieżąco identyfikuje użytkowników i zapisuje zdarzenia w formie czytelnych logów. Umożliwia ich filtrowanie, eksport, a także generowanie raportów audytowych – zarówno na potrzeby wewnętrzne, jak i w odpowiedzi na wymagania regulatorów.

Dzięki integracji z innymi systemami (np. HR, CCTV, SIEM), możliwa jest kompletna analiza kontekstu zdarzeń, z uwzględnieniem danych kadrowych, obrazu z kamer czy alertów bezpieczeństwa.

Dane do audytów

impero 360® umożliwia szybki dostęp do danych wymaganych podczas audytów – zarówno wewnętrznych, jak i prowadzonych przez instytucje zewnętrzne (np. CSIRT, RCB, KNF). W przypadku incydentu lub kontroli organizacja może w krótkim czasie uzyskać odpowiedzi na istotne pytania:

• kto przebywał w danej strefie,
• kiedy i jak długo,
• czy posiadał wymagane uprawnienia,
• jakie działania podejmował i czy były one zgodne z obowiązującymi procedurami.

System udostępnia zestaw gotowych narzędzi raportowych – historię dostępu, rejestry zmian, przeglądy uprawnień, logi – które można filtrować, eksportować i archiwizować zgodnie z wymogami prawnymi oraz korporacyjnymi. Wszystkie dane są powiązane z konkretną tożsamością (pracownika, gościa, dostawcy), co daje możliwość dokładnego śledzenia ruchu w infrastrukturze krytycznej i szybkiego odtworzenia przebiegu zdarzeń.

Odporność na manipulacje i sabotaż

System korzysta z szyfrowanego protokołu OSDP (Open Supervised Device Protocol) z algorytmem AES-128 oraz ciągłym nadzorem nad integralnością połączeń między urządzeniami.

Taka architektura pozwala skutecznie wykrywać i blokować próby:

• sabotażu sprzętowego,
• podmiany elementów systemu,
• manipulacji sygnałem lub naruszenia obudowy urządzeń.

Rozwiązanie spełnia wysokie standardy bezpieczeństwa wymagane dla ochrony infrastruktury krytycznej – zarówno w obiektach przemysłowych, jak i rozproszonych środowiskach operacyjnych.

Dodatkowo platforma działa w oparciu o technologię Kubernetes, co zapewnia:

• wysoką dostępność usług,
• odporność na awarie,
• automatyczne skalowanie systemu w zależności od potrzeb.

W czasach, gdy rynek zalewają tanie, niespójne technologicznie rozwiązania z importu, coraz więcej organizacji docenia przewidywalność, transparentność i krajowe wsparcie techniczne – szczególnie tam, gdzie w grę wchodzi bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej.

Obsługa gości i podwykonawców

Platforma wspiera też automatyzację procesów związanych z obsługą gości, rejestrowaniem wizyt czy zarządzaniem powiadomieniami. Wbudowany portal awizacji umożliwia zgłoszenie wizyty z wyprzedzeniem, a decyzja o wpuszczeniu może zostać podjęta zdalnie – przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Jeśli system zarejestruje zdarzenie odbiegające od przyjętych zasad (np. próbę wejścia poza dozwolonymi godzinami), natychmiast uruchomi powiadomienie, umożliwiając szybką reakcję.

Integracje, które wspierają bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej

Platforma impero 360® pozwala na bezpośrednie połączenie systemu kontroli dostępu z innymi istotnymi narzędziami, takimi jak:

• systemy kadrowe (HR),
• oprogramowanie ERP,
• zarządzania budynkiem (BMS),
• Entra ID (dawniej Azure AD),
• systemem rezerwacji sal,
• aplikacjami do awizacji pojazdów,
• monitoring wizyjny (CCTV),
• systemy sygnalizacji włamania i napadu (SSWiN).

Dzięki otwartemu API impero 360® umożliwia tworzenie zintegrowanych środowisk, w których zmiany personalne, nowe uprawnienia czy zdarzenia rejestrowane przez inne systemy automatycznie wpływają na ustawienia dostępu – bez potrzeby ręcznego działania.

Przeczytaj więcej: Z czym można (i warto!) zintegrować systemy kontroli dostępu? 24 przykłady integracji

Zgodność to nie punkt na liście, a codzienna praktyka

Wymagania wynikające z NIS2 i CER to nie jednorazowe działania ani formalności do odhaczenia. To proces, który wymaga systematycznego podejścia – wdrożenia odpowiednich procedur, bieżącego nadzoru, dokumentowania działań i gotowości do wykazania zgodności.

Przepisy są ważne, ale faktyczne zagrożenia – w tym ataki hybrydowe czy rosnące napięcia geopolityczne – pokazują, że bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej musi być czymś więcej niż tylko odpowiedzią na regulacje. Wiele incydentów można byłoby ograniczyć lub im zapobiec, gdyby organizacje miały do dyspozycji właściwe narzędzia i jasno zdefiniowane procesy.

Aplikacja impero 360® wspiera ten proces na wielu poziomach:

• umożliwia skuteczne zarządzanie dostępem i uprawnieniami,
• rejestruje zdarzenia i działania użytkowników,
• integruje się z innymi systemami bezpieczeństwa,
• zapewnia gotowość audytową i raportową.

Równolegle z platformą, Unicard Systems dostarcza wiedzę oraz wsparcie wdrożeniowe – w oparciu o bieżące projekty legislacyjne, praktyki audytorów i wymagania branżowe. Dzięki temu organizacja może nie tylko przygotować się do nowych obowiązków, ale też faktycznie nimi zarządzać, zgodnie z logiką ciągłego doskonalenia.